Redakcja

Anna Seweryn

Projekt okładki

Pracownia WV

Redakcja techniczna, skład i łamanie

Damian Walasek

Opracowanie wersji elektronicznej

Grzegorz Bociek

Korekta

Urszula Bańcerek

Wydanie I, Chorzów 2017

Wydawca: Wydawnictwa Videograf SA

41-500 Chorzów, Aleja Harcerska 3c

tel. 600 472 609

office@videograf.pl

www.videograf.pl

Dystrybucja wersji drukowanej: DICTUM Sp. z o.o.

01-942 Warszawa, ul. Kabaretowa 21

tel. 22-663-98-13, fax 22-663-98-12

dystrybucja@dictum.pl

www.dictum.pl

© Wydawnictwa Videograf SA, Chorzów 2017

tekst © Bartłomiej Basiura

ISBN 978-83-7835-586-1

Od autora

Podobno prawdziwego mężczyznę poznaje się nie po tym, jak zaczyna, ale jak kończy. Waga rozpoczęła w moim życiu zupełnie nowy etap, to już nie jest wyłącznie kwestia satysfakcji czy samospełnienia.

Wciąż słyszę pytania o motywację, skąd wziął się pomysł na pisanie, dlaczego to robię. Przyznaję się, że to przede wszystkim moje tchórzostwo. Proszę, poprawcie mnie, jeśli się mylę, ale każdy z nas w jakiś sposób ucieka. Jedni znajdują odskocznię w pracy, podejmują kolejne wyzwania, które oddalają widmo pochylenia się nad swoim prywatnym życiem. Inni szukają szczęścia gdzie indziej. Pisanie pozwala mi ułożyć to, co należy zdefiniować jako chaos, dopowiedzieć niedokończone, znaleźć odpowiedź i funkcjonować dalej.

Reset to obiecana kontynuacja, a zarazem świat bez przeszłości, z nadzieją na inną przyszłość. Zapraszam w podróż bez kłamstw i wzajemnego podkładania nóg, gdzie nikt nie rozlicza z tego, co było, ale też nie pozostawia miejsca na wyrozumiałość.

Życie jest tylko jedno, postanowiłem jednak przystąpić do napisania kolejnej książki, bo ucieczka jest rozwiązaniem, które ma swoje granice, a smutna byłaby konkluzja za kilkadziesiąt lat, że nasze życie było nieustanną próbą normalności, która zakończyła się porażką. Tym razem książka nie jest ucieczką, a stanowi rozwiązanie.

Jak zwykle życzę miłej lektury, cieszę się, że znowu się widzimy, tym razem w świecie fikcji, gdzie wszystko zależy tylko od nas…

Prolog

26 stycznia

Ogarnął go niepokój. Był późny wieczór. Ryglewicz znalazł się w izolatce bez okien.

Siedział na łóżku, oparty plecami o chłodną ścianę. Miał otwarte oczy, tylko tak potrafił zapanować nad bólem. Bo choć wszystko się udało – Y_28K był martwy, Anton zadowolony z wykonania zadania, bieżące sprawy zakończone – czuł się po prostu niedobrze.

Długo pracował na ten sukces, dowiódł swego, udowodnił, że jest zdolny do poświęceń, zdobył swoje trofea. Było tylko jedno zadanie, które oddał w ręce osoby trzeciej. Zaufał komuś, a zdarzało się to na tyle rzadko, że nie potrafił teraz zachować spokoju. Bo co, jeżeli coś poszło nie tak? Czy M_36K wciąż żyje? Czy udało się dopełnić kolekcję? To miało być podsumowanie całego przedsięwzięcia, ostatnia nagroda, na którą tak długo czekał.

Kolejny atak bólu. Jutrzejszego dnia miał odbyć się najtrudniejszy egzamin z jego spokoju i wytrwałości. Tak wiele nieporadnych A_, których wysokie mniemanie o sobie zdecydowanie przewyższało ich własne możliwości. Chciał się położyć i zamknąć oczy, ale bał się snu, bo temu towarzyszyły wspomnienia, które stanowią słabość, zwykłą pieprzoną ludzką słabość. A on był przecież ponadprzeciętny. On został stworzony do wyższych celów.

Na szczęście był w domu. I tak by tutaj trafił. Trwałoby to dłuższą chwilę, ale nie stanowiłoby większego problemu. Areszt na Montelupich – miejsce, które analizował przez wiele długich, zimowych nocy. Wszystko po to, by być gotowym. Znał na pamięć personalia funkcjonariuszy Służby Więziennej. To nie były kable, czyste kurwy. Zaznajomił się z przebiegiem dnia, słabymi punktami zabezpieczeń, jak również procedurami odwiedzin więźnia. Areszt na Montelupich szczycił się tym, że jeszcze nikt stąd nie uciekł. To było wyzwanie, Ryglewicz je uwielbiał, ale zdecydowanie bardziej cenił zwycięstwo intelektualne.

Takiego więźnia jak on jeszcze nie mieli. Ten, którego nikt nie nienawidził, którego tak naprawdę nikt nie znał. W świecie, gdzie informacja jest bezcenna, takie położenie to przywilej, z którego zamierzał korzystać aż do momentu, kiedy ból stanie się przekleństwem.

Był gotowy zmierzyć się z tym wyzwaniem.

W końcu życie jest tylko jedno…

Część pierwsza. INTERWAŁ

13–14 lutego

Gdy światło podkreśla to, co próbuje uwydatnić reżyser, ciemność stanowi narzędzie wirtuoza.

1.

Edyta Kotarska powoli otworzyła oczy. Nie wysilała się, żeby cokolwiek sobie przypomnieć, korzystała z przywileju, że nikt nie miał wobec niej oczekiwań. Znajdowała się w szpitalu, kilka godzin temu odzyskała przytomność, lekarz zadał jej kilka pytań, ale od tamtego czasu nie zakłócano jej spokoju.

Obok łóżka siedział Adam, jej mąż. Zamknęła oczy i udawała, że śpi. Miała mnóstwo pytań, ale bardziej był jej potrzebny odpoczynek. Czuła się bezsilna, jej mięśnie były wiotkie, nie mogła nawet poruszyć ręką.

Gdzieś tam była przeszłość, nie wiedziała, co się stało, ale wkrótce miała zostać uświadomiona. Kobieca intuicja podpowiadała jej, że to nie było nic, na co powinna czekać. Pierwszy szok minął. Bezskutecznie próbowała sobie cokolwiek przypomnieć. Pamiętała swoje imię, wiedziała, że pełni funkcję zastępcy dyrektora w Areszcie na Montelupich, bez problemu poznała męża. Dowiedziała się, że dzisiaj jest trzynasty lutego. Była nieprzytomna przez ostatnie dwa tygodnie. Nie myślała o tym, co wydarzyło się przez ten czas, jak wiele ją ominęło, stan niewiedzy oznaczał w tym przypadku spokój.

Miała dziwne przeczucie, że jej obecność w szpitalu to nie wynik jakiegoś nieszczęśliwego wypadku. Tuż przed drzwiami sali szpitalnej, w której właśnie się znajdowała, siedział funkcjonariusz policji. Były więc dwie możliwości – albo jego zadaniem była ochrona związana z grożącym jej niebezpieczeństwem, albo popełniła przestępstwo. Obecność Adama sugerowała pierwszą opcję, bo inaczej nie pozwoliliby mu tutaj być, tym bardziej teraz, kiedy odzyskała przytomność.

– Jak się czujesz? – zapytał Adam.

Chciała podnieść palec i wskazać na szklankę wody na stoliku, ale musiała ograniczyć się do błagalnego spojrzenia w jej stronę. Na szczęście kochany mąż zrozumiał.

Nie znała odpowiedzi na jego pytanie. Nic jej nie bolało, problem sprowadzał się do luk w pamięci. Cholera! Jej głowa po prostu była pusta. Może to był normalny stan po kilkunastodniowej śpiączce. Nigdy się nie interesowała medycyną, ale takie wytłumaczenie wydawało jej się najsensowniejsze.

Z trudem upiła niewielki łyk wody. Poczuła ulgę. Adam złapał ją za rękę i spojrzał na nią z troską.

– Cieszę się, że jesteś. Nawet nie wyobrażasz sobie, jak wszyscy się o ciebie martwili.

Edyta powoli pokiwała głową. Nie wiedziała, od czego zacząć. Wskazała na policjanta. Jej mąż zmarszczył czoło.

– Wiele się wydarzyło, ale teraz się nie przejmuj, już nic ci nie grozi. Wszystko będzie dobrze.

Już nic ci nie grozi… To nie był odpowiedni dobór słów.

– Co się stało? – zapytała, z trudem rozpoznając swój głos.

– Odpocznij, nadejdzie czas, kiedy wszystkiego się dowiesz, teraz nie zawracaj sobie tym głowy.

Adam spuścił wzrok, zły znak. Edyta mogła obwiniać tylko siebie, mogła to pytanie odwlec w czasie. Niczego się nie dowiedziała, a do głowy przychodziły jej w tej chwili same czarne scenariusze. Zamknęła oczy. Sen był zdecydowanie bardziej konstruktywną opcją na spędzenie wieczoru.

***

Wziął głęboki oddech. W końcu był sam. Zbliżała się szesnasta, ale wiedział, że ten dzień szybko się nie skończy. Od świtu do nocy przesiadywał w pracy, a gdy wracał do domu, myślał o kolejnym dniu zawodowych wyzwań. Kiedyś był zwykłym urzędnikiem, a wyrobienie ośmiu godzin w biurze stanowiło wystarczającą podstawę do otrzymania pensji. Przeklinał w myślach chwilę, kiedy postanowił przyjąć posadę doradcy premiera. Nikt nie sprawdzał, czy Tadeusz Markiewicz faktycznie był w pracy, chodziło wyłącznie o rezultaty, za które przypisywano mu odpowiedzialność. Nie trzeba być geniuszem, aby dojść do wniosku, że w polityce coś takiego jak optymalny efekt nie istnieje, bo zawsze znajdzie się strona pokrzywdzona.

Miał pięćdziesiąt sześć lat, trójkę dzieci, które trochę za szybko uwierzyły w swoją dorosłość, no i jeszcze kochaną żonę, która kilka miesięcy temu odeszła na wcześniejszą emeryturę i zamarzyła jej się druga młodość. A Markiewicz po prostu pracował. Tłumaczył sobie, że taka jest jego rola, że ktoś musi zarobić na wymysły żony, że trzeba mieć oszczędności, gdy dwudziestodwuletni syn oświadcza, że będzie miał dziecko, albo córce brakuje, bagatela, kilku tysięcy do kupna samochodu.

Funkcja, którą sprawował, miała również drugie dno. Polityka była dla niego plasteliną, kolejne frakcje dochodziły do władzy, zmieniały się twarze, ale pewne rzeczy musiały się ostać, wszystko po to, aby zachować transparentność i ciągłość systemu. Tadeusz z każdym kolejnym miesiącem pracy coraz mocniej odczuwał brzemię wiedzy. Gdyby mógł wybierać, wolałby o wielu rzeczach nigdy się nie dowiedzieć. Dochodziło do tego przeświadczenie, że jest niemożliwe, aby wszystko pozostało za kurtyną. Jedno słowo albo usłyszane zdanie mogłoby zrujnować jego życie. Nauczył się bardzo wiele, przede wszystkim ograniczonego zaufania. Dwulicowość ludzi nie znała granic, a w świecie polityki wszystko było spotęgowane. Wychodził z założenia, że z każdym można się dogadać, znaleźć kompromis, jednak miał do czynienia z bandą idiotów, wobec których konstruktywne argumenty były tylko płonną nadzieją.

Przez pewien czas oszukiwał się, że to się poprawi. Ograniczył do minimum kontakt z politykami, zwerbował kilku młodych wilków, którzy w jego mniemaniu stanowili jedyne rozwiązanie. Świeży umysł, niespaczony światem interesów i ustawianych głosowań, gdzie jedno się mówi, a drugie robi. Lobbing do potęgi minus dziewiątej. Jego koncepcja miała jeden słaby punkt – doświadczenie, którego ci młodzi zwyczajnie nie mogli posiadać, które można było zdobyć, ale był to czasochłonny proces.

Doradca. Ten, którego nie widać, który posiada ekspercką wiedzę, śledzi aktualną sytuację, analizuje to, na co politycy czasu nie mają, który sugeruje, ale nigdy nie decyduje. System ten miał wiele mankamentów, ujawniających się, gdy doradzało się osobom, dla których logika była zachwiana u samych podstaw.

Tadeusz Markiewicz był mistrzem drugiego planu. Wcale mu to nie przeszkadzało, nigdy nie był dobry w wystąpieniach publicznych, nie należał do osób wyróżniających się, a wystarczało mu, gdy jego charyzma była doceniana przez najbliższych współpracowników.

Tak naprawdę jedyną osobą, której podlegał, był aktualnie sam Prezes Rady Ministrów, Radosław Janiszewski, który wywodził się z jednej z prawicowych partii. Wybór Janiszewskiego stanowił wynik kompromisu pomiędzy trzema partiami, które stworzyły po ostatnich wyborach koalicję. Nie był żadnym liderem, wcześniej pełnił jedynie funkcję wiceprzewodniczącego partii, związany był ze światem nauki, zasłynął w dziedzinie socjologii, może właśnie dlatego był postrzegany jako marionetka. Zresztą słusznie.

Markiewicz stracił rachubę czasu, nie był pewien, od jak dawna tutaj pracował. Niejednokrotnie był pytany o preferencje polityczne i zawsze przedstawiał się jako niezależny doradca. Patrzył na dany problem, odkładając na bok własne przemyślenia, przyjmował rolę obiektywnego obserwatora. Właśnie to w jego mniemaniu stanowiło powód, dla którego tak długo się utrzymał.

– Przybył Frederic Jansen – usłyszał przez głośnik telefonu sekretarkę. – Mam go wpuścić?

– Za trzy minuty – odpowiedział, patrząc na zegarek.

Cenił punktualność, oznaczała szacunek dla drugiego człowieka. Jansen nigdy go w tej kwestii nie zawiódł.

Tadeusz oparł ręce o blat biurka i podparł głowę. Nie było tutaj mowy o gremium doradców, sprawa Insight była jedną z najsilniej strzeżonych tajemnic państwowych. Markiewicz w trakcie powstawania tego projektu ściągnął do Polski specjalistę, Frederica Jansena. To, czego obawiał się przez ostatnie lata, właśnie miało miejsce. Jego dziecko weszło w etap buntu i stracił nad nim panowanie. Premier nawet nie wiedział, co się dzieje, a Markiewicz szczerze wątpił, żeby Janiszewski w ogóle słyszał o istnieniu Insight, ale jeśli przypuszczenia Tadeusza się potwierdzą, wkrótce będzie musiał się dowiedzieć, a będzie to miało formę terapii szokowej.

– Witaj, Fredericu. – Podszedł i uścisnął jego rękę. Czuł szacunek do tego człowieka, choć to właśnie Jansen sprawił, że Polsce groziło niewyobrażalne niebezpieczeństwo.

– Wzywałeś mnie. – Szef Insight, jak zwykle bez zbędnych uprzejmości, spojrzał na niego wymownie i zajął miejsce przy biurku. – Zapalisz? – Wyjął pudełko z cygarami.

Markiewicz pokręcił przecząco głową. Nigdy nie przepadał za gadżetami bogaczy, nie palił papierosów, tym bardziej cygar. Lata temu zdarzyło mu się zasmakować maryśki, ale uważał to za zwykły młodzieńczy wybryk.

– Obawiam się, że będziemy widywać się coraz częściej. Dobrze wiesz, że zdarzyło się zbyt wiele, aby można to było bagatelizować. Na nas spoczywa odpowiedzialność…

– Chrzanisz.

Tadeusz przyzwyczaił się do takich zagrywek Jansena. Częstotliwość wulgaryzmów w rozmowach polityków była taka sama jak w trakcie pogawędek Mietka i Waldka spod monopolowego we wsi, której trudno byłoby szukać na jakiejkolwiek mapie.

– Nie chrzanię, ratuje nas tylko to, że niewiele osób wie o Insight. Przez ostatnie lata nie miałem żadnych uwag do twojej pracy, ale teraz przestałeś nad tym panować…

– Przygotowałeś wypowiedzenie? – Gość mówił bez cienia emocji na twarzy.

– Zawsze cię broniłem, poprosiłem cię o przyjazd, bo chcę to wszystko naprawić. Dobrze wiesz, że nikt cię nie ruszy. Jeżeli jest tutaj ktoś, kto rozdaje karty, to jesteś nim ty.

Schlebiał mu celowo. Markiewicz przewidział kilka awaryjnych scenariuszy, gdyby plan doskonały ówczesnego rządu okazał się wadliwy. Zarząd Insight składał się z trzech osób i nikt nie sądził kilka lat temu, że Jansen wprowadzi autorytatywne rządy, ograniczając władzę pozostałej dwójki do funkcjonowania na papierze.

– Insight musi istnieć, w tej kwestii jesteśmy zgodni. – Frederic spojrzał na niego wzrokiem niedopuszczającym sprzeciwu.

– Stworzyliśmy zabójczą broń.

– Policja jest nieszkodliwa. – Jansen prychnął z pogardą.

– Może i tak, ale również tam znajdzie się kilku sprawiedliwych, którzy mogą nam pomieszać szyki.

Tadeusz był świadomy, jak działa system, którego był współzałożycielem. Wstydził się tej wizji. Efekt uboczny polegał na chorym lęku, że ściany mają oczy. Technika się zmieniała, istniały sposoby wykrywania podsłuchów, były jednak również urządzenia, które zostały stworzone, aby były niezauważalne. Ten chory lęk prowadził do błędnego koła.

– Konkrety. – Jansen przeciągnął się na krześle i spojrzał na zegarek. Wbrew pozorom brakowało w Kancelarii Premiera takich osób jak Jansen, bo większość przyjęła taktykę długich wypowiedzi, które może i pięknie brzmiały, ale ich wartość merytoryczna była zerowa.

Markiewicz wziął głęboki oddech.

– Czy to prawda, że zabiłeś tych pracowników?

– Tak.

– Masz do dodania coś więcej? – Tadeusz był przygotowany na taką odpowiedź, ale mimo to wyzute z emocji zachowanie Jansena było paraliżujące. I jeszcze te oczy, chłodny wzrok.

– Mój system rekrutacji zawiódł, ale przyznałem się do błędu i zlikwidowałem niebezpieczeństwo.

Tadeusz wytrzeszczył oczy.

– Są inne sposoby niż zabójstwo.

– Mylisz się. Są po prostu osoby, które nie mają jaj, aby to zrobić.

– A dla ciebie to jest tylko kwestia posiadania jaj? – Markiewicz zachował kamienną twarz.

– Dla mnie to kwestia wadliwych pracowników. Jestem profesjonalistą, nic więcej.

Potrzebował dłuższej chwili, aby odpowiednio dobrać kolejne słowa. Gdyby nie cenił Jansena, nie sprowadzałby go do Polski w celu założenia Insight. Nigdy nie pomyślałby, że ten człowiek mógłby kogoś zabić. Biorąc pod uwagę kryteria Frederica, Markiewicz nie miał jaj.

– Mam plan, ale konieczny jest kompromis, bo tylko wspólnie możemy to naprawić…

– Cały czas chcesz coś zmieniać, chyba się nie rozumiemy. – Jansen przerwał mu w pół zdania. – Tutaj nie ma miejsca na wprowadzenie jakiegoś tymczasowego komisarza albo wymianę personelu.

Tadeusz omal nie zadał pytania „dlaczego?”, ale zdążył się ugryźć w język.

– Zaproponuj rozwiązanie.

– Status quo.

Markiewicz zaśmiał się. Rozluźnił krawat i rozpiął guzik pod szyją.

– To nie był żart. – Jansen pozwolił sobie na wymuszony uśmiech. – Najprostsze rozwiązania są najlepsze.

– Zabiłeś dwóch pracowników, o Insight dowiedziały się niepowołane osoby, udało się kilkukrotnie obejść system definiowany przez ciebie jako idealny. Status quo nie jest najlepszy, bo jest wadliwy.

– Pieprzysz. – Wulgaryzmy w połączeniu ze stonowanym głosem i szwedzkim akcentem, miały nietypowy, wręcz dziwaczny wydźwięk. – To, o czym mówisz, nie wpłynęło na bezpieczeństwo państwa, zmiany mogą to wszystko naruszyć.

– Naprawdę nie widzisz problemu? – Musiał być uważny przy Jansenie. Rozmawiał z człowiekiem, który posiadał zdecydowanie większą władzę niż on sam.

– Skoro pytałeś mnie o sugestie zmian, musisz mieć jakiś plan. Słucham.

– Status quo ma jedną wadę… – zaczął powoli. – Każdy się kiedyś kończy. Insight musi mieć alternatywę, stwórz ją, znajdź następcę. O nic więcej nie proszę.

– Przygotuję kogoś, a wtedy się mnie pozbędziecie? Sprytne. – Jansen założył ręce za głowę i odchylił się do tyłu.

– To po prostu logiczne. Ale mylisz się, nikt nie będzie się ciebie pozbywał. Sam odejdziesz.

– I jeszcze mi zaraz podasz nazwisko osoby, która ma mnie zastąpić?

– Pozostawiam to tobie. Wierzę, że chcesz dla Insight jak najlepiej, i nie wybierzesz kogoś przypadkowego.

– Tylko jedna osoba przychodzi mi do głowy. – Frederic wypuścił głośno powietrze.

Markiewicz nie spodziewał się tak szybkiej odpowiedzi, sądził, że Jansen nawet nie będzie brał pod uwagę jego pomysłu.

– Maks Samson.

To nazwisko nic Tadeuszowi nie mówiło. Zanotował w pamięci, aby móc później sprawdzić, o kogo chodzi.

– Kiedy mówisz o nim, wyczuwam nutę wątpliwości. Dlaczego?

– Bo to ostatnia osoba, która przyjęłaby tę ofertę.

2.

Siedział w gabinecie Bartosza Hałyckiego. Tomasz Ryglewicz długo czekał na dzień, kiedy będzie mógł spojrzeć prosto w oczy ordynatora Oddziału Psychiatrii Sądowej na Montelupich. Była to dla niego czysta przyjemność, patrzeć na człowieka, którego miał w garści, i żadne argumenty nie mogły tego zmienić.

Jeszcze zanim oddał się w ręce policji, Tomasz wiedział, że musi się tutaj pojawić. Z zasady nikt nie trafiał na „psychiatryk” Monte dobrowolnie, bo choć diagnoza choroby psychicznej mogła okazać się w sądzie pomocna, fakt uniknięcia kary pozbawienia wolności wcale nie oznaczał lepszego rozwiązania. Z dwojga złego pobyt w więzieniu był w jego mniemaniu lepszy niż dożywotni widok ścian szpitala psychiatrycznego.

Hałycki siedział za biurkiem, miał na sobie biały lekarski fartuch, spod którego wystawała niechlujnie wyprasowana koszula. Doktor tydzień temu skończył sześćdziesiąt jeden lat. Ryglewicz poświęcił jego analizie więcej czasu aniżeli innym. Aspirował na literę B_, sam fakt, że zmiana wyjściowego A_ była brana pod uwagę, stanowił niepodważalny sukces.

– Proszę wypełnić ankietę. – Hałycki przesunął w jego stronę kartkę papieru i długopis.

Ryglewicz nawet nie drgnął. Doktor burknął coś pod nosem i zaczął skrobać notatkę w swoim dzienniku.

Od początku Ryglewicz przyjął taktykę milczenia. Zawnioskował o przydzielenie pełnomocnika z urzędu. Dostał jakiegoś młokosa, świeżo po aplikacji, który nie miał pojęcia o życiu poza książkami. Wyglądało na to, że młody adwokat był wielkim fanem kodeksów, bo w trakcie każdego spotkania ustawiał na stole cały stos, ale chyba tylko po to, żeby się dowartościować. Taki podręczny substytut satysfakcjonującego życia.

Na przesłuchaniach Tomasz zamykał oczy i nawet nie słuchał zadawanych pytań. Młokos od kodeksów też chciał się czegoś dowiedzieć. Ryglewicz był w centrum zainteresowania, ta rola mu odpowiadała, jego działania przyniosły zamierzony efekt, budziły respekt, a przede wszystkim strach. Ale przecież nie zrobił nic złego. Postawił na życie.

– Ankieta – powtórzył Hałycki, ale już bez zbędnych grzeczności.

Tym razem Ryglewicz postanowił odpowiedzieć, to był odpowiedni moment.

– Dobrze pan wie, że tego nie zrobię.

Ordynator nawet się nie zdziwił. O tak, zasłużył na B_.

– Wiesz…

– Nie przeszliśmy na „ty”. – Nie zamierzał pozwolić Hałyckiemu na moderowanie rozmowy.

– Więc o to chodzi, tak? Oczekujesz szacunku?

– Ach tak. A nie mam prawa?

– Gdybym był tobą, pewnie byłoby mi ciężko. Wkrótce nie będziesz miał włosów, jesteś wątły, próbujesz odreagować chorobę, zabijając…

– Nie przeszliśmy na „ty”. – Wyrównał oddech. Podstawą była samokontrola. Splótł ręce, próbował ograniczyć tik przygładzania ostatnich włosów, jakie zostały mu na głowie.

– Dobrze, zatem panie Reglewitsch… – Ryglewicz ucieszył się, słysząc poprawną wersję swojego nazwiska. – Dlaczego nie chce pan wypełnić tej ankiety?

– Bo ona i tak nic nie zmieni. To tylko ankieta. Stek bzdur. Nie po to się tutaj znalazłem.

– W takim razie słucham.

– Jaki jest przywilej pisarzy? – Sam się zdziwił, że zadał to pytanie.

– Nie wiem, ale na pewno mi pan wyjaśni.

– Tylko oni znają szczegóły tworzenia swoich utworów, jako pierwsi znają rozwiązania, a czytelnicy są biernymi, uzależnionymi od ich woli osobami trzecimi. Mam rację?

– Nie wiem, nie jestem pisarzem. Gdybym tracił czas na myślenie o takich rzeczach…

– Ach tak. Czas jest taki cenny. Szkoda by go było zmarnować na taki stek bzdur jak myślenie o pisarzach. – Ryglewicz nie potrafił powiedzieć tego mniej sarkastycznie. – Ja też mam przywilej podobny do pisarzy, ale mam nad nimi pewną przewagę: nie boję się urzeczywistnić moich fantazji. Tylko ja znam prawdę o sobie. Ode mnie zależy, czy ją wyjawię. Pan jest jedynie marionetką.

– Szymon Milewski – powiedział powoli Hałycki, a uśmiech na jego twarzy sugerował triumf. – Czy to nazwisko coś panu mówi? – Doktor zrobił krótką przerwę. – Oczywiście, że panu mówi. Thomas Reglewitsch, urodzony w tysiąc dziewięćset czwartym roku, ojciec polityk, matka nauczycielka. Milewski odwalił kawał dobrej roboty. Winszuję wieku… – powiedział to bez cienia uśmiechu.

Ryglewicz nerwowo przygładził włosy. Hałycki był świetnym manipulatorem. B_ było całkiem zasłużone.

– Ach tak. To wszystko? Tylko tyle pan o mnie wie? – Spojrzał na niego wyzywająco. Chciał poczekać na odpowiedni moment, zanim sam zaatakuje.

Doktor otworzył szufladę i wyciągnął teczkę wypełnioną różnymi papierami, kserokopiami, odręcznymi notatkami. Wyglądało na to, że Ryglewicz nie docenił Milewskiego. Nie wiedział, w jaki sposób ta dokumentacja znalazła się w rękach Hałyckiego, ale nie było powodu do paniki. W tym przypadku był tylko jeden słuszny zwycięzca.

– Wygląda na to, że poniosłeś porażkę. – Ordynator dalej z niego kpił.

– Nie przeszliśmy na „ty” – powiedział Ryglewicz, podnosząc nieznacznie ton głosu.

– Policja zebrała materiał dowodowy przeciwko Danielewiczowi – ciągnął dalej Hałycki – ty stałeś się natomiast wrakiem człowieka, na nic zdały się te twoje zabójstwa, intryga godna podziwu, poświęcenie dla zwykłego dilera narkotyków.

– Zostałem stworzony do wyższych celów. – Zacisnął ręce na oparciu krzesła.

– Piękne słowa, nadają się do teatru, ale w życiu są gówno warte – odpowiedział bez zawahania ordynator.

– Ach tak. Zapomniałem, że nie ma w pana życiu czasu na myślenie o głupotach. Proszę choć na chwilę otworzyć oczy. Życie to wyłącznie teatr, każdy gra jakąś rolę. To nieuniknione.

– A pan postanowił być reżyserem. Heroiczna odwaga, która zakończyła się klęską. Życie to teatr, ale w tych papierach nie ma wzmianki, że jest pan filozofem. – Wskazał na teczkę od Milewskiego.

– Filozofia to przeżytek. Z debilnym społeczeństwem ta sztuka jest nic niewarta. Chodzi o kwestię zrozumienia.

– Również jesteś częścią tego społeczeństwa. – Hałycki podchwycił temat.

– Nie przypominam sobie…

– Więc najwyższy czas przejść na „ty” – odburknął doktor.

Ryglewicz nerwowo się zaśmiał.

– Z każdym pacjentem tak pan postępuje? – W pewnym sensie odczuwał satysfakcję.

– Nie jesteś pacjentem, jesteś chory, ale to nie zaburzenia psychiczne. Uznajmy, że masz mój szacunek.

Dobrze wiedział, że Hałycki tylko z nim gra. Ryglewicz toczył własną rozgrywkę, próbował odpowiednio ocenić, na ile może sobie pozwolić. Każde słowo doktora stanowiło punkt wyjścia do kolejnych argumentów.

– Szkoda, że z M_36K nie wyszło, prawda? – Hałycki, słysząc to określenie, nie pokazał po sobie zdziwienia.

Ryglewicz był pełen podziwu, cenił przygotowanych rozmówców.

– Skąd ta fascynacja liczbami?

– Sądziłem, że zapytasz o swoją kwalifikację.

– Jest zapewne jeszcze dość niska. Bardziej mnie zastanawia, dlaczego tak wysoko oceniłeś Kotarską.

– Kogo przekupiłeś, że jesteś wciąż ordynatorem? – Ryglewicz przystąpił do ataku. Przez chwilę żałował, że zdradził jej literę.

– Kotarska to śmieć. Kobiety zdominowały niejednego faceta, ale dopiero wyzucie z uczuć gwarantuje zwycięstwo.

– Katastroficzna wizja świata – skwitował Ryglewicz.

– Co nie zmienia faktu, że się z nią zgadzasz.

Nie odpowiedział, nie chciał mu dać satysfakcji.

– Kotarska jest tylko dowodem na to, że nikt nie jest perfekcyjny. Ja wciąż tutaj jestem, ciebie wkrótce nie będzie w ogóle. – Hałycki zamknął swój notes i schował teczkę. – Myślę, że w innych okolicznościach dogadalibyśmy się.

– Tryb przypuszczający jest marnotrawstwem czasu. – Ryglewicz znowu machinalnie przylizał włosy. Poczuł niepewność. Jego penis był w wzwodzie, myślał w tej chwili tylko o szybkim zaspokojeniu. – Perfekcjonizm jest niestety pustym słowem, zgadzam się.

Hałycki po raz kolejny go zaskoczył.

– Dziwne, że nie wstydzisz się swojego onanizowania.

Ryglewicz ukrył zdziwienie pod nerwowym śmiechem. Zachodził w głowę, czy Hałycki wie o jego wzwodzie.

– Ach tak. Piękne słowo. Zapamiętam. W tych realiach należałoby powiedzieć o trzepaniu gruchy.

– Chyba nie chcesz się zniżać do tego poziomu – odparł doktor. – Dobrze wiesz, że mógłbym ci zrobić krzywdę.

Tomasz słyszał już w swoim życiu bardziej wyrafinowane groźby.

– Nie wiesz, czym jest ból. Jesteśmy na tej samej pozycji, ale ja mam przewagę. – Położył rękę na blacie biurka i na oczach Hałyckiego wbił długopis w paznokieć swojego środkowego palca, łamiąc go na pół. Ordynator nawet się nie skrzywił. – Z naszej dwójki ja jestem tym, który nie ma nic do stracenia.

– Trochę żal tego palca. Fuck you już nie będzie tak ładnie wyglądało.

– Jestem w izolatce – skwitował Ryglewicz. – A policja nie zasłużyła, aby go zobaczyć.

***

– Proponuję wnieść wniosek o przeprowadzenie rozprawy z wyłączeniem jawności – powiedział do niego Zbigniew Pinas.

Anton Danielewicz podniósł wzrok i wzruszył ramionami, jakby nie widział sensu tracić sił na odpowiedź. Siedział ze swoim obrońcą w pokoju widzeń. Pinas był jedyną osobą, z którą mógł się zobaczyć, prokurator ograniczył kontakt z rodziną. Ale Anton nie zamierzał protestować, to wszystko już wkrótce miało się skończyć, pocieszał się myślą, że za niespełna miesiąc nikt nie będzie stawał mu na drodze, żeby był z najbliższymi. Bilety lotnicze jeszcze nie były kupione, bo istniało ryzyko, że polski formalizm i opieszałość organów sądowych wydłużą cały proces. Jedno nie pozostawiało wątpliwości – bilety miały być tylko w jedną stronę.

– Halo! Słyszy mnie pan? – Pinas wyrwał go z rozmyślań. – Proszę się skupić, jutro mamy rozprawę. Chcę dla pana jak najlepiej.

– Jaki jest sens tych zamkniętych drzwi? – zapytał, choć ta wiedza nie była mu potrzebna do szczęścia.

– Media zainteresowały się sprawą. Rodziny ofiar domagają się sprawiedliwości.

– Sprawiedliwości? – wyśmiał Danielewicz. – Pozostawmy ją sądowi.

– Nie sądziłem, że usłyszę od pana takie słowa.

Anton nie skomentował. Pinas miał rację. Nigdy nie pozostawiłby tym pierdołom o nieskazitelnym charakterze możliwości decydowania o jego losie. Ale sędziowie też byli ludźmi – mieli słabości, właśnie dlatego był spokojny.

– Niech się media nacieszą widowiskiem, w końcu każdy potrzebuje rozrywki.

Pinas pokręcił przecząco głową, ale ostatecznie nic nie powiedział. Gdyby nie kasa, którą oferował mu Danielewicz, pewnie wolałby w tym cyrku nie uczestniczyć. Od kilku lat Pinas zajmował się kwestiami prawnymi jego firmy. Pośredniczył w przekrętach wartych miliony złotych i gdyby Rada Adwokacka przyjrzała się bliżej jego poczynaniom, jego kariera byłaby skończona. W tej relacji przynajmniej jedno było jasne: miało być tak, jak mówi Danielewicz, a rację bytu miały tylko konstruktywne argumenty, których Pinasowi zwykle brakowało.

– Podsumowując – powiedział prawnik – przyzna się pan do zarzucanych czynów, będzie przesłuchanych dwóch świadków, będzie pan odpowiadać za pomocnictwo w rozboju. Dostanie pan zapewne wyrok w zawiasach.

– Wcześniej mówił pan o stuprocentowej pewności.

– Ale okoliczności się zmieniły. Prokurator tak łatwo nie odpuści, są naciski, desperacko szukają świadków w tej sprawie narkotykowej. Jeżeli chce mi pan coś powiedzieć, lepiej żeby to nastąpiło teraz aniżeli w trakcie rozprawy.

– Nie starczyłoby czasu – powiedział Anton ze śmiertelną powagą, zaśmiał się dopiero po chwili. – Tak jak mówiłem, nie dam się wrobić w jakąś sprawę narkotykową, wszystko to, o czym mówi prokurator, to bezpodstawne pomówienia.

– A Ryglewicz?

– A czy powiedział choć jedno słowo, które miałoby jakikolwiek wpływ na tę sprawę? Dobrze wiesz, jak to wygląda. Gdyby ktoś choć trochę przyłożył się do pracy, znalazłby wielu takich jak Szpil, Gotecka czy Komicki. Za nieudolność się płaci…

– Nie chcę tego słyszeć – przerwał Pinas i wrócił do analizowania swoich notatek.

Danielewicz dobrze o tym wiedział, właśnie dlatego zanegowanie twierdzeń prokuratora było zwykłym ułatwieniem. Tutaj nie było miejsca na przypadek, dlatego interesowała go tylko stuprocentowa pewność, że wszystko pójdzie zgodnie z planem.

Założył firmę Africa Trade siedemnaście lat temu, kiedy handel zagraniczny dopiero kiełkował, tym bardziej jeżeli chodziło o Afrykę, a dokładniej RPA. Dobrał do spółki kilku zaufanych ludzi, którzy posiadali odpowiednie możliwości finansowe. Przez kolejne lata sukcesywnie ich spłacał, aż w końcu stał się jedynym właścicielem. Zrekrutował paru sługusów, nigdy nie podpisywał umów, stworzył system ograniczonej odpowiedzialności, oparty na piramidzie delegowania zadań. Był czysty. Apetyt rośnie w miarę jedzenia, a gwarancją sukcesu był handel rzeczami, na które jest zbyt. Zaryzykował. Najpierw chodziło o niewielkie ilości koki, z czasem zwozili coraz więcej. Wszystko rozprowadzane było przez studentów, najpierw w Krakowie, potem również w każdym większym mieście. To zawsze była czarna strefa, której wartość trudno było oszacować, ale Anton nie spodziewał się, że to będzie aż taka żyła złota.

Nigdy nie był pośrednikiem, jego obowiązki sprowadzały się do dbania o formalności oraz transparentność finansową. Ostatnią rzeczą, jakiej potrzebował, było zainteresowanie skarbówki. Wszystko zaczęło się psuć, gdy policja przyskrzyniła na gorącym uczynku jednego z dilerów, Bogdana Komickiego. Zaczął sypać, Danielewicz zachodził w głowę, skąd diler miał szczegółowe dane o nim samym oraz firmie. Cały misterny plan, który świetnie funkcjonował przez ostatnie lata, w jednej chwili stracił rację bytu. Sytuacja wymagała natychmiastowych działań. Nie zamierzał pomagać prokuraturze, wiedział, że jest pod stałą obserwacją. Dał się złapać na gorącym uczynku, wszystko było sfingowane, dowody podane na tacy. Zwyczajna akcja – kumpel włamał się do sklepu elektronicznego, przyłożył nóż do gardła ochroniarza, Danielewicz w tym czasie stał na czatach. Nóż był w tym przypadku celowy, chodziło o zarzut rozboju z użyciem niebezpiecznego narzędzia, bo sama kradzież mogłaby się okazać niewystarczająca, aby Anton trafił do aresztu. Zainteresował się wcześniej tematem, miał na Monte swoich ludzi, między innymi Bartosza Hałyckiego, ordynatora Oddziału Psychiatrii Sądowej.

Mając w garści taki biznes jak narkotyki, stworzył siatkę osób, które były od niego zależne, podporządkowane mu, gotowe do poświęceń. Wśród nich znalazł się Tomasz Ryglewicz. Ich znajomość rozpoczęła się od nietypowej prośby w kwestii lewych dokumentów. Wydawał się nieszkodliwy. Narzekał na ból, koka miała właściwości uśmierzające, potem regularnie wracał. Anton znalazł z nim wspólny język, tak naprawdę chodziło bardziej o umiejętności, jakie posiadał nowy znajomy. Był absolwentem medycyny, wykonywał dla Africa Trade ekspertyzy koki pochodzącej z alternatywnych źródeł. Jego prawdziwe możliwości ujawniły się dopiero rok temu, kiedy w trakcie prywatnej rozmowy wyszła sprawa jednego z dilerów, który wysłał do Antona list z pogróżkami, że przekaże informacje policji. Ryglewicz przejął się sprawą, kilka dni później wysłał przesyłkę. Danielewicz do dzisiaj nie był pewny, ale wyglądało to na fragment języka. Dołączona została krótka wiadomość: „Już nic nie powie”.

Nie można było pozwolić na to, aby prokuratura zebrała dowody. Należało zlikwidować ryzyko – dilerów, których nazwiska podał Komicki, jak również samego donosiciela, a Anton w tej kwestii nie ufał nikomu tak jak Ryglewiczowi, który stał się zabójcą idealnym – posługującym się fałszywym dowodem tożsamości, niekaranym, przebywającym daleko od Krakowa, a przede wszystkim gotowym do poświęceń. Dla niego, dla swojego mistrza i wybawcy.

Danielewicz przebywał w areszcie, umywał ręce od tego, co się dzieje, teoretycznie w ogóle nie wiedział o drugim śledztwie. Policja nie połączyła faktów pomiędzy zabójstwami Ryglewicza a zarzutami narkotykowymi. Gdy Anton dowiedział się, że wstępne ustalenia wymykają się spod kontroli, postanowił pilnie skontaktować się z Ryglewiczem. Napisał do niego list, podpisując się nazwiskiem Groickiego, jednego z więźniów, z którym przebywał wtedy w celi. Udało im się zobaczyć. Danielewicz dowiedział się wtedy, że zabójstwa przyciągnęły zbyt dużą uwagę, wtedy tak naprawdę zdał sobie sprawę, że niewiele wie o swoim oddanym przyjacielu, a wolał działać prewencyjnie, zamiast komplikować swoje własne sprawy.

Aby ułatwić zadanie Ryglewiczowi, Anton uruchomił swoje kontakty. Jego klientami byli również informatycy ściśle tajnej instytucji o nazwie Insight, mowa była o Koniecznym i Zamoyskim. Pieniądze tworzyły silną zależność, stanowiły bezcenne źródło pozyskiwania danych. Uzależnienie stawiało człowieka w zupełnie innej pozycji, gdzie nawet tajna informacja miała swoją cenę. Jednak nieoczekiwanie Konieczny i Zamoyski zostali zabici. Pojawiła się nowa szansa, z której Danielewicz nie omieszkał skorzystać. Broniecki, ówczesny szef Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Wojewódzkiej w Krakowie, zaangażował się w Insight, a jego czyny mogły zniszczyć mu karierę. Szantaż się opłacił, Broniecki był tym, który najwidoczniej podzielał pogląd Antona odnośnie do sprawiedliwości. O bezpieczeństwo należało zadbać osobiście.

W całej sprawie pozostawało dla Danielewicza kilka znaków zapytania. Ryglewicz miał swój własny cel, który zresztą wspólnie omówili. Wtedy powodzenie i skuteczność całego planu pozostawały wyłącznie w kategoriach abstrakcji. Tomasz oddał się w ręce policji, aktualnie przebywał w izolacji, w jednej z cel na Montelupich. Próby przekupienia strażników, aby umożliwić ich wspólne spotkanie, do tej pory okazały się bezskuteczne. Danielewicz miał cichą nadzieję, że będzie jeszcze okazja, aby osobiście mu podziękować, zanim sam opuści kraj i będzie mógł w końcu spożytkować miliony, które przez lata pracy zgromadził na zagranicznych kontach.

– Chcę się zobaczyć z Ryglewiczem, pan pomoże mi to załatwić – rzucił do Pinasa.

– To niemożliwe – odpowiedział prawnik.

– Cena nie gra roli.

– Nie zrozumieliśmy się. Jaki ma pan interes, aby się z nim zobaczyć, skoro twierdzi pan, że nic was nie łączy? Chcę pana bronić w sądzie na określonych warunkach, więc nie utrudniajmy tego. Nie wiem, jakie ma pan o mnie zdanie, ale nie jestem do tego stopnia naiwny i ślepy, abym nie wiedział, co się dzieje. Wyciągałem firmę z wielu opresji, tym razem chodzi o pana, a to po prostu nieetyczne, bo dobrze wiemy, że to pan powinien odpowiadać za śmierć tych osób. – Pinas poczerwieniał na twarzy, Anton nie pamiętał, aby kiedykolwiek prawnik mu się tak postawił. Miarka widocznie się przebrała.

– Proszę mówić jutro w sądzie tak zdecydowanie, jak teraz, a wszystko będzie dobrze. I ma pan rację, nie zrozumieliśmy się. Nie zapominajmy, że od dwóch miesięcy przebywam tutaj, a na wolności nikt nie miał prawa mnie widzieć. Powtórzę: cena nie gra roli. – W tej relacji było jasne, kto rozdaje karty.

– Chciałem tylko zaznaczyć, że jest pewne ryzyko. Nie wiemy, co dokładnie udało się ugrać prokuratorowi przez ostatnie dwa tygodnie. Jeżeli znalazł świadków i zebrał dowody, wniesie akt oskarżenia. Może to się zdarzyć dzisiaj, jutro albo kiedykolwiek indziej. Wtedy zakończenie sprawy rozboju niekoniecznie będzie oznaczało wolność.

– Poznałem tego prokuratora. Dędek, prawda? – Danielewicz się zamyślił.

– Proszę nawet o tym nie myśleć. – Pinas w lot odkrył, co chodziło po głowie jego klientowi.

– Nie martw się. – Zbyszek był spięty, jak zawsze. – Wrzuć na luz. W końcu chodzi o sprawiedliwość, a jak wiemy, pozostawianie jej w rękach ludzi niekompetentnych może rodzić problemy. Każdy ma jakiś słaby punkt, wystarczy go poznać. Na pewno wiesz więcej o Dędku. Słucham.

– Przepraszam, ale nie rozumiem…

Anton się zaśmiał. Strażnik dał im ręką znak, że muszą kończyć.

– Obaj wiemy, że tutaj nie ma nic do rozumienia. Potrzebuję informacji o jego rodzinie, przede wszystkim dzieciach, dane o kompromitujących sprawach z przeszłości…

– A gdzie się podział pana informator?

Przed oczami Danielewicza przemknęły obrazy martwych Koniecznego i Zamoyskiego, ta znajomość okazała się bezcenna, ale w tej chwili ich już nie było, a działania, które mógł prowadzić z aresztu na Montelupich, były ograniczone.

– To teraz nieważne, masz zdobyć informacje – powiedział uprzejmie, bo i tak nie spodziewał się otrzymać jakiejkolwiek odpowiedzi. – Ostatnie pytanie. Interesują mnie poczynania Miłosza Goczałki. Co z nim?

Bardzo chciał poznać tego człowieka. Jego akta były imponujące, cenił ludzi, którzy potrafią zakończyć to, co zaczęli. Nie znał szczegółowo hierarchii w policji, ale Goczałka stał na czele Wydziału Techniki Kryminalistycznej. Anton dowiedział się, że to przede wszystkim dzięki jego umiejętnościom analitycznym udało się schwytać Ryglewicza. Tak naprawdę działania policji nic nie wniosły, wszystko odbyło się zgodnie z założonym planem, ale informacje, które posiadał Goczałka, mogły okazać się dla niego niebezpieczne.

– Nie znam. Miłosz Goczałka, tak? – Pinas zanotował nazwisko.

Danielewicz przytaknął. Był usatysfakcjonowany, że ta sprawa skompromitowała policję, ale nie życzyłby sobie, aby na miejsce Bronieckiego wszedł Goczałka. Miał sentyment do upartych ludzi, sam był jednym z nich, ale przeciwnika należało osłabiać, a gdy miało się do czynienia z osobą uważną i sumienną, trudność zadania niepotrzebnie wzrastała.

– Proszę odpocząć. – Pinas wstał i zaczął pakować dokumenty do skórzanej aktówki, która była chyba atrybutem każdego prawnika. – Jesteśmy dobrze przygotowani, więc nie ma się o co niepokoić.

Anton po raz kolejny się zaśmiał.

– Nie trzeba mnie uspokajać. W końcu nic złego nie zrobiłem…

***

Był już późny wieczór, kiedy Markiewicz przekroczył próg domu.

– Wróciłem! – rzucił na przywitanie, ale nie usłyszał odpowiedzi.

Powiesił marynarkę na krześle i włączył ekspres do kawy, chyba jedyne urządzenie w domu, którego tak naprawdę używał. Dziwił się, że jego organizm jeszcze wytrzymuje to tempo życia, a ilość spożywanej dziennie kofeiny go do tej pory nie zniszczyła. Aby uciszyć wieczne pretensje żony, zmienił przyzwyczajenia i dodawał do kawy mleko, a gdy tylko pamiętał, zażywał magnez, choć wątpił, aby miało to przynieść wymierny efekt.

Zobaczył na stole popielniczkę i kilka petów. Był to znak, że dom odwiedził ich syn. Henryk, który otrzymał swoje imię po dziadku, zwykle bał się palić przy ojcu, Tadeusz uważał to za kolejną porażkę wychowawczą, bo zawsze przestrzegał swoje dzieci przed wszelkimi używkami.

Wyciągnął z szafki swój ulubiony kubek, który dostał na swoje pięćdziesiąte urodziny. Z zasady nie cieszył się z takich prezentów, bo w domu nie brakowało zastawy, a napisy na nich były po prostu żałosne, ale ten polubił ze względu na objętość. Wieczorna praca z litrem kawy była zdecydowanie przyjemniejsza i bardziej efektywna, niż gdyby miał do dyspozycji zwykły kubek.

– Cześć, kochanie! – przywitał się z żoną. Maria siedziała na skraju łóżka i porządkowała jakieś stare zdjęcia. – Jak minął dzień?

– Późno wróciłeś, Henryk chciał z tobą rozmawiać. – Spojrzała przelotnie w jego stronę.

– Co tym razem wymyślił? – Aż bał się odpowiedzi.

– Ustalili w końcu datę ślubu. Chcą poczekać, aż mały trochę urośnie.

– Mały? To już wiedzą, że będą mieli syna?

– Tak, Ania była dzisiaj u lekarza.

Tadeusz upił łyk kawy, przez chwilę myślał o dolaniu czegoś mocniejszego, ale ostatnio i tak za dużo pił.

– No więc? – Maria dobrze znała jego myśli. Wychowany w duchu katolickich wartości, uważał poczynania syna za jedno wielkie nieporozumienie. – Jaką datę ustalili?

– Trzydziesty maja – odpowiedziała. Widocznie spodziewała się po nim innej reakcji, bo po chwili dodała: – Czemu cię to w ogóle nie obchodzi?!

– Data jak data. Nie widzę powodu do ekscytacji, zresztą to chyba jest niezależne od nas, prawda? Ile chcą kasy?

Maria wydała z siebie pomruk niezadowolenia.

– Dokładnie wtedy, kiedy i my braliśmy ślub.

Wolał się nie przyznawać, że nie powiązał faktów. Rok temu świętował z Marią dwudziestopięciolecie wspólnego małżeństwa. Nigdy nie zapomniał o prezencie dla swojej ukochanej, ale w tej chwili nie miał do tego głowy.

– Muszę jeszcze chwilę popracować – odburknął. – Będę w salonie.

Maria zatrzymała go, zanim przekroczył próg drzwi.

– Henryk powiedział, że mały będzie nazywał się Tadeusz.

Markiewicz spojrzał w jej stronę.

– Cieszę się – odparł. Z natury był oszczędny w okazywaniu swoich uczuć.

Wyszedł, nim usłyszał kolejną pretensję, że nic go nie obchodzi. Był mile zaskoczony. Nie sądził, że Henryk będzie chciał kontynuować tę rodzinną tradycję. Tadeusz junior miał przyjść na świat dziesiątego marca, ale w tej chwili Markiewicz jeszcze nie uświadamiał sobie, że wkrótce zostanie dziadkiem. Stanowiło to taką przyziemną odskocznię od tego, co działo się w pracy.

Usiadł wygodnie na kanapie, wyciągnął swojego osobistego maca i włączył na trzydziestojednocalowym telewizorze kanał informacyjny. Robił to już automatycznie, śledząc wiadomości na bieżąco, nie spodziewał się usłyszeć niczego nowego. Czasem było dla niego wręcz frustrujące, kiedy słyszał o tym samym po raz n-ty. Zdarzało się, że z nudów włączał Trwam, zawsze się wtedy dziwił, jak jeden fakt może zostać przeinaczony w zależności od perspektywy – widocznie taka była cena wolnych mediów.

Dostał mejlem to, na co czekał od czasu zakończenia spotkania z Jansenem. Raport dotyczący Maksa Samsona miał jedynie pięć stron. Markiewicz wyciszył dźwięk, bo monotonny głos prezentera, który omawiał kolejne spotkanie na szczycie w sprawie unii energetycznej, działał na niego usypiająco. Przechylił po raz kolejny kubek z kawą i przystąpił do lektury raportu.

Maks Samson miał czterdzieści dwa lata, był absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, ukończył psychologię, następnie wstąpił do policji. Po kilku latach zaczął służbę w CBŚ. Tadeusz szukał wzmianki o jego rodzicach; z zasady trudno o tak szybki awans, nie mając odpowiednich pleców, tym bardziej tam, ale albo raport był niepełny, albo co innego stanowiło powód przejęcia. Tadeusz pobieżnie przeleciał przez listę wyróżnień, Samson miał bardzo dobre wyniki, wzorowy funkcjonariusz. W styczniu, miesiąc temu, służba została przerwana. Markiewicz nie zdziwił się, gdy nie zobaczył informacji o nowym zatrudnieniu. Dalszą część historii usłyszał od Jansena, bo Samson został przez niego zrekrutowany do pracy w Insight. Jego zadaniem było zidentyfikowanie osoby, która odpowiadała za wprowadzanie wirusów w systemie monitoringu. Po trzech tygodniach współpraca zakończyła się, Samson złożył na ręce Jansena wypowiedzenie, jak tłumaczył Frederic, było to związane z kilkoma nieporozumieniami pomiędzy nimi oraz brakiem efektów jego pracy. Tadeusz bardzo chciał dowiedzieć się, na czym polegał ów konflikt. Jansen oczywiście nie był skory, aby mu o tym opowiedzieć, w związku z tym jedyną osobą, która mogła wyjawić te okoliczności, był sam Samson. Zamierzał nazajutrz się z nim skontaktować i poprosić o spotkanie. Dobrze wiedział, że sposób zarządzania Frederica mógł rodzić wiele problemów, Maks poznał Insight od wewnątrz, a Tadeusz mógł w pewien sposób tłumaczyć jego rezygnację. Dobrze wiedział, że posiadanie informacji takiej wagi stanowiło duży ciężar psychiczny. Mimo to Samson był w mniemaniu Jansena jedynym godnym następcą, zarazem ostatnią osobą, która przystałaby na tę propozycję.

Markiewicz zanotował w głowie informację, że pomiędzy Maksem a jego żoną toczy się sprawa rozwodowa. Domyślał się, że to wszystko nie jest takie proste, bo w grę wchodziło dobro sześcioletniej córki. Tadeusz był ciekaw, czy Samson spełnia się jako ojciec. Z jego doświadczenia wynikało, że dobre wyniki w pracy rzadko idą w parze z dobrem rodziny, czego rozwód mógł być wyznacznikiem.

Służby. CBŚ, CBA, ABW i inne instytucje, których byty mnożyły się wraz z kolejnymi rządami. Życiem Markiewicza kierowały określone zasady, jedną z nich była kultura słowa, która z zasady nie przewidywała dopuszczania wulgaryzmów. Ale kiedy myślał o służbach, przychodziły mu na myśl tylko takie niecenzuralne zwroty, jak gówno czy też, używając bardziej poprawnych politycznie słów, „instytucje bez celu”. Bo nigdy nie negował samego faktu, że konieczne jest funkcjonowanie w państwie prawa odpowiednich narzędzi, ale aktualny status służb był marnotrawieniem publicznych pieniędzy. Służby robiły wiele, ale mówiło się tylko o porażkach, media wolały kontrowersje i potknięcia, co zresztą było oczywiste, ale w tych kategoriach nie mogło być mowy o tym, że coś nie wyszło. Każdy popełnia błędy, on sam daleki był od ideału, ale w tym przypadku problem istniał przede wszystkim na szczeblu zarządzającym, gdzie główne stanowiska były obsadzone przez ludzi zielonych w temacie, wybranych najczęściej poprzez naciski władzy, chorobę nepotyzmu. Może dlatego jego mniemanie o funkcjonariuszach było tak niskie. Możliwe, że Samson faktycznie był dobry w tym, co robi, ogólna opinia mogła prowadzić do generalizowania, przed czym również jemu nie udało się uciec.

Spojrzał na listę spraw, które miał przygotować. Zbyt szybko o wszystkim zapominał, dlatego wolał notować zadania, aby nic mu nie umknęło. Wydał z siebie ciche syknięcie. Zupełnie zapomniał o przemówieniu. Przygotowywaniem tekstów z zasady zajmowali się inni ludzie, on co najwyżej doradzał pewne zmiany, o ile treść była mu wcześniej znana. Tym razem zobowiązał się zająć tym osobiście, premier miał przemawiać na zjeździe ekonomistów jutro po południu. Spojrzał na zegarek, dochodziła dziesiąta, kawa już się prawie skończyła, a przy zmęczeniu, które odczuwał, nie uśmiechało mu się teraz pisać.

Na domiar złego właśnie zobaczył żonę. Miała na sobie coś koronkowego, co chyba miało uchodzić za seksowne. To, co działo się od czasu, kiedy przeszła na emeryturę, utwierdzało go w przekonaniu, że kobieta musi robić coś konkretnego, bo inaczej zaczyna się zachowywać co najmniej dziwnie.

– Tak mało poświęcasz mi czasu… – zaczęła się przymilać.

Oparła się o framugę. Jak na pięćdziesiąt sześć lat miała świetną figurę, zresztą Maria zawsze mu się podobała, problem tkwił w nim.

– Mam ostatnio naprawdę gorący okres w pracy…

Znał ją tak dobrze, że dokładnie wiedział, jak będzie brzmiała odpowiedź.

– Zawsze masz, mógłbyś wymyślić inną wymówkę.

Tadeusz po prostu znał scenariusz ich seksu. O ile uda się w ogóle go pobudzić, przejdą od razu do konkretów, a kiedy tylko poczuje pod głową poduszkę, zaśnie. Rano będzie wysłuchiwać narzekania, jak to się postarzał i gdzie ulotnił się jego romantyzm.

– Pięknie wyglądasz, kochanie… – zaczął powoli, chciał odwieść Marię od tego pomysłu.

– Tadek! – Jej miły głos zamienił się w piskliwy wrzask. Używała tej skróconej wersji imienia tylko jak była zła. – Też mam swoje potrzeby, jesteś moim mężem, do diaska!

W innych okolicznościach zaśmiałby się, słysząc to wyrażenie.

– Po prostu nie chcę cię zawieść, a nie czuję się dzisiaj na siłach. – Postawił na szczerość.

– Masz, kupiłam ci. Mam nadzieję, że pomoże.

Rzuciła mu plastikowe opakowanie. Omal nie wypuścił z rąk, gdy przeczytał opis na etykiecie.

– Chyba żartujesz! – Nie wierzył własnym oczom.

– Przecież nie ma się czego wstydzić – odparła, już spokojniejszym tonem, podeszła bliżej i usiadła mu na kolanie.

– Nie mogę uwierzyć, że mi to kupiłaś!

– Kochanie! To tylko viagra, nie rób z tego tragedii. – Zaczęła czule głaskać go po włosach, których zresztą było już coraz mniej.

Wypuścił głośno powietrze. Czasem zastanawiał się, po kim jego dzieci odziedziczyły tendencję do realizowania głupich pomysłów. Gdyby zdradził Marii swoje przemyślenia, raczej nie byłoby mowy o upojnej nocy. Przez chwilę przeszło mu przez myśl, aby się do tego odwołać, ale nie chciał sprowokować kłótni.

– Chodź – powiedział. Nawet nie starał się udawać, że przepełnia go w związku z tym entuzjazm.

Sypialnię spowijał półmrok, Maria zapaliła kilka świec. Dawne romantyczne zapędy Tadeusza odeszły już dawno do przeszłości, a świece w tym wieku uważał za przeżytek.

Poszło szybko. Uparł się, że nie będzie brać żadnej viagry, to uderzało w jego męską dumę. Nigdy nie przyznał się Marii, że już wcześniej się tym posiłkował, ale była znacząca różnica, gdy to ona mu ją dawała.

– O czym myślisz? – zapytała, gdy leżeli wtuleni w siebie.

Markiewicz zawahał się, czy powiedzieć prawdę, czy wymyślić coś, co zabrzmi lepiej w tych okolicznościach. Na to drugie zdecydowanie nie miał sił.

– O Janiszewskim – odparł, jakby nie było w tym nic dziwnego, w końcu był jego doradcą.

– Zwariowałeś! Czy to nie przesada? – W jednym momencie odwróciła się do niego plecami.

– Po prostu nie będzie miał jutro przygotowanego przemówienia, a nie wiem, czy wymówka o seksie z żoną okaże się wystarczająca…